Wat is GIMP?
GIMP (GNU Image Manipulation Program) is een gratis fotobewerkingsprogramma dat eind jaren 90 ontstond. Het is open source en wordt nog altijd onderhouden door een actieve gemeenschap vrijwilligers. GIMP 3 is de nieuwste grote update, met een modernere interface en verbeterde prestaties.
Je kan GIMP uitbreiden met plugins en er is een grote community die extra tools, tips en handleidingen aanbiedt. Deze gratis cursus is daar het beste voorbeeld van. 😉
Wat kan je doen met GIMP?
Met GIMP 3 kan je meer dan je denkt:
- Formaat en verhouding van afbeeldingen aanpassen
- Bestandsformaat omzetten (bijv. PNG → JPG)
- Kleuren en belichting verbeteren
- Retoucheren en kleine foutjes verwijderen
- Affiches, posters, thumbnails en banners maken
- Tekst en effecten toevoegen
- En nog veel meer…
Waar kan je GIMP downloaden?
Je vindt de gratis download op de officiële website:
👉 https://www.gimp.org/downloads/
- GIMP werkt op Windows, macOS, Linux én ook op Chromebooks (via de Linux-omgeving). Op deze tutorial te maken hebben we trouwens GIMP gebruikt om screenshots te maken. De ideale 100% open source manier om met GIMP te werken.
- Klik op de juiste downloadlink voor jouw systeem.
- Dubbelklik op het installatiebestand zodra het gedownload is.
- Tijdens de installatie kies je de taal (kies uiteraard voor Nederlands als dat je voorkeur is).
Start daarna GIMP via het startmenu of de launcher van je besturingssysteem. De eerste keer zal het programma iets trager opstarten, omdat het nog wat bestanden moet klaarzetten.
Schermopbouw in GIMP 3
Enkelvenstermodus
Standaard opent GIMP 3 in enkelvenstermodus: je ziet één groot venster, zonder losse zwevende panelen.
- Wil je wisselen tussen enkelvenstermodus en losse vensters?
Ga naar Vensters > Enkelvenstermodus. Zet het vinkje aan of uit.
Wij gebruiken in deze cursus altijd de enkelvenstermodus.
Eerste afbeelding openen
Open een afbeelding via Bestand > Openen.

Je ziet:
- Titelbalk: met de naam van je afbeelding. In het voorbeeld afbeelding 1
- Menubalk: met alle functies (Bestand, Bewerken, Afbeelding, Lagen, enz.)
- Meetlatten: boven en links om precies te positioneren
- Tabbladen voor geopende afbeeldingen: zo schakel je makkelijk tussen meerdere bestanden. In het voorbeeld is er maar eentje open.
De drie hoofdregio’s
GIMP is in drie zones verdeeld:
- Linker paneel:
- Gereedschapskist (boven): selectie, penseel, kloon, enz.
- Gereedschapsopties (onder): past aan wat je hierboven geselecteerd hebt
- Extra tabbladen (zoals geschiedenis): via tab toevoegen/verwijderen
- Midden:
- Afbeeldingsvenster: hier zie je je foto of ontwerp
- Rechter paneel:
- Tabbladen zoals penselen, patronen, lettertypes, enz.
- Onderste deel bevat lagen, kanalen, paden
Je kan tabs toevoegen of verwijderen via het kleine pijltje naast elk paneel of via Vensters > Dokbare vensters.
Handige voorkeuren instellen
Wil je alle gereedschappen zichtbaar maken (zonder groepjes)?
Ga dan naar Bewerken > Voorkeuren > Interface > Gereedschapskist
→ Haal het vinkje weg bij “Gebruik gereedschapsgroepen”
Zo zie je direct alle tools, zonder verborgen knoppen.
Navigeren & zoomen
- In- en uitzoomen:
Houd Ctrl ingedrukt en gebruik het scrollwiel van je muis - Navigeren binnen een ingezoomde afbeelding:
Houd spatiebalk ingedrukt en sleep met je muis - Klein pijltje rechtsonder opent een miniatuurweergave voor snelle navigatie
Alles duidelijk
GIMP ziet er misschien overweldigend uit in het begin, maar dat gevoel verdwijnt snel. In de volgende lessen leer je stap voor stap hoe je beelden aanpast, retoucheert en mooie ontwerpen maakt.

